Sociale huurmarkt loopt vast: Doorstroming gaat te langzaam

10 maart 2022, 11:37 Algemeen

Steeds langzamer stromen huurders die in een sociale-huurwoning wonen door naar andere woningen. ‘Daardoor loopt de sociale huurwoningmarkt vast’, constateert de Autoriteit woningcorporaties (Aw) in haar laatste Staat van de corporatiesector. In de laatste vijf jaar daalde het aantal huurders dat kon intrekken in een sociale-huurwoning van ruim 210.000 in 2015 naar krap 180.000 in 2020.

Meer vraag naar sociale huurwoningen

Voor de groep lage inkomens is dat extra lastig, omdat zij tegelijkertijd moeilijk elders een woning kunnen vinden. Dit komt doordat het aantal goedkopere huurwoningen (tot 763,47 euro in 2022) in de particuliere sector in vijf jaar met ongeveer 20 procent daalde. En ook door de gestegen prijzen van koopwoningen, waardoor koop voor deze doelgroep steeds moeilijker wordt. Ook is er extra regelgeving die de zoektocht verstoord. Sinds dit jaar geldt voor meerpersoonshuishoudens een hogere inkomensgrens, waardoor er meer gegadigden zijn voor sociale-huurwoningen.

Krachtenspel

De bouwlobby doet haar werk. Meer woningen bouwen, ‘ zelfs als dat ten koste gaat van groen’. Minister De Jonge schreef eind februari in een brief aan de Tweede Kamer te verwachten dat het aantal sociale-huurwoningen komende jaren groeit, uitgaande van een aanwas van de beoogde 23,000 nieuwe woningen per jaar. Het Aw constateerde echter al dat het nieuwbouwdoel van de woningcorporaties niet gehaald werd.

De bouwreflex is niet anders dan een surrogaat oplossing die past bij een versimpeling van het probleem. Wat dat betreft past dit wel bij CDA-minister De Jonge. Echter, dit gaat dan wel ten kosten van het groen, onze nog onbebouwde ruimte. Woningen bouwen in het groen, naast de al enorme aanwas van distributiedozen, datacentra en zonnevelden. Zo blijft er geen groen en natuur meer over.

Betere oplossingen

Planologen en stedenbouwkundigen waarschuwen al jaren voor een onbezonnen bouwwoede. Bouwen moet in de grote steden. Juist in de grote steden is de vraag groot, en dan vooral de minder ruimte in beslag nemende appartementen. Hoger bouwen, maar dan wel in de steden.

De dalende woonbezetting van woningen is een belangrijke oorzaak van het woontekort. Gemeentelijke regelgeving – in bijv. Den Haag – bevordert de lagere woonbezetting waardoor er nog meer woningnood is. Huishoudens tellen op dit moment gemiddeld 2,1 personen. Dat is een gemiddeld van 65 m2 per persoon, anderhalf keer zoveel als het gemiddelde in Europa. Meer dan 50% van de eengezinswoningen wordt bewoond door maximaal twee mensen. Het ter beschikking van de lege kamers wordt door regelgeving tegengewerkt. Ook ontmoedigt regelgeving – zoals de strafkorting voor AOW’ers die willen gaan samenwonen – een betere verdeling van de woonruimte. Aanpassing van regelgeving, vooral in de grote steden, is een betere aanpak om het woningtekort op te lossen.

Doorstroming is zoals in het voorbeeld hiervoor de meest voor de hand liggende oplossing. Door scheefwoners impulsen te geven de sociale huurwoning te verruilen voor een andere woningen. En met het opheffen van regelgeving die doorstroming voorkomt. Veel ouderen willen best doorstromen, bijv. naar een ouderenwoning. Maar daaraan is nu juist een tekort. De bouwplannen in de groene ruimte zien echter niet op de bouw van ouderenwoningen.

De rol van de gemeenten is hierbij bepalend. De gemeente bepaalt mede of en waar gebouwd wordt. Het algemene advies is om dit binnen de al bebouwde kom te doen. Door betere benutting van bestaande bouwlocaties. Ook in Wassenaar.

Ook in Wassenaar

Ben Paulides van Democratische Liberalen Wassenaar wijst het opofferen van groen voor de nieuwbouw, ooit in Wassenaar bekend onder de term “groen voor poen” af. Paulides: In Wassenaar zijn goede bouwlocaties beschikbaar. Op de gemeentewerf bijvoorbeeld. Het is alleen zaak hier de juiste huizen te bouwen. En om de budgetten niet te besteden aan prestigeprojecten. Nu staat er bijna 15 miljoen gepland voor verbetering van het gemeentehuis De Paauw. Dat kan voor veel minder, waardoor er voldoende budget is om betaalbare woningen te bouwen.