Welke coalities zijn denkbaar na de gemeenteraadsverkiezingen in Wassenaar?

9 maart 2022, 20:35 Politiek

De afgelopen raadsperiode stond in het teken van de covid, de ontrafeling van de fusie-opmaat met Voorschoten, voornemens in de groene zone te gaan bouwen, steeds grotere financiële tekorten, met laatstelijk het coalitie initiatief om de N44 te versmallen met meer sluipverkeer door Wassenaar.

Nu bent u, de kiezer weer aan zet. 

U kunt kiezen uit 8 partijen. Geen van de partijen zal een meerderheid halen. Hoe zou de volgende gemeenteraad eruit kunnen zien, en welke coalitie zou het college kunnen vormen? U bepaalt met uw stem !

De huidige coalitie bestond uit de partijen VVD (5 zetels), CDA (aanvankelijk 3 later 2), Lokaal Wassenaar! (3) en D66 (2).

De oppositie in de afgelopen raadsperiode waren fracties Mulder (2) en Hagen (1), PvdA (1), Groen Links (1), Hart voor Wassenaar (1) en DLW (1). Hiervan doen PvdA, Groen Links, Hart voor Wassenaar (HvW) en Democratische Liberalen Wassenaar (DLW) weer mee.

De keuze gaat ook tussen landelijke partij of lokale partij. 

De lokale afdelingen van landelijke partijen (VVD, CDA, D’66, PvdA, GroenLinks) laten zich voorstaan op de gedachte dat zij contacten hebben op landelijk en provinciaal niveau en daarmee invloed kunnen uitoefenen ten behoeve van Wassenaar. De werkelijkheid blijkt echter dat dit niet blijkt. Zaken die Wassenaar aangingen: verzet tegen de bouwlocatie Valkenburg, tegen de Rijnland route, de WMO, het sluipverkeer. Nimmer wisten de landelijke partijen het Wassenaars belang te behartigen. Zelfs de bijna 50 jaar bestaande wens en noodzaak om de Rijksstraatweg te ondertunnelen laten zij nu op last van de ‘hoofdkantoren’ in Den Haag varen.

De lokale partijen zijn Lokaal Wassenaar, Hart voor Wassenaar en Democratische Liberalen Wassenaar (DLW). Lokaal Wassenaar nam deel aan de coalitie met VVD, CDA en D’66 en bleek daarin kleurloos. Het lokale aspect is absoluut onderbelicht gebleven. Een gemiste kans, waarmee de enige echter lokale keuze die tussen HvW en DLW blijft.

Het is zaak om te gaan kiezen op 16 maart 2022 

Maar het is ook van belang op een slimme manier te kiezen zodat uw stem zoveel mogelijk gehoord wordt. Met 8 partijen, waaronder zowel landelijke als lokale partijen is er goed te kiezen. Geen van de partijen zal een meerderheid halen, waardoor het goed is om te overdenken hoe de coalitie zoals u die zou willen zien straks uit de stembus komt.

Hieronder vindt u een analyse, 

met een conclusie over de meest voor de hand liggende coalities en hoe u hier invloed op uit kunt oefenen.

VVD; nu 5 zetels De VVD heeft het al jaren moeilijk. Veel afsplitsingen, veel kritiek naar aanleiding van de afgelopen bestuursperioden, zowel lokaal als landelijk. Enkele jaren geleden had de VVD nog de absolute dominantie. Nu heeft zij nog maar 5 zetels. Of de partij dat nu nog zal redden valt sterk betwijfelen. Veel beloftes zijn door de VVD niet nagekomen, zowel landelijk als in Wassenaar.

Voor de VVD 4 zetels? 

Coalitieleider VVD is landelijk “beroemd” geworden door de eerste politieke Me Too affaire rond een van hun wethouders; de Wassenaarse seksrel waardoor zij zetels verloren maar zelfs daarvoor hadden zij al een enorme afstraffing gehad als gevolg van hun dictatoriale optreden van hun wethouders. Toen er een aantal oud-VVDers met WWW op het toneel verscheen hadden de kiezers de kans met dit weinig democratische beleid van de VVD af te rekenen.. De VVD vielen van 12 naar 4 zetels terug en zij hadden in plaats van een ongezonde dominante positie (VVD was de coalitie en had geen enkele partner nodig) ineens een splinterpartijtje geworden.

In de raadsperioden 2014-2018 zijn ze iets teruggekomen maar zonder coalitiepartners zijn zij hun echte macht definitief kwijtgeraakt. De laatste jaren worden CDA en D66 echter als bijwagen gebruikt die dan braaf de VVD volgen. Ook heeft de VVD altijd wat gedoogpartijen die meestemmen met wat de VVD wil. In deze periode waren de gedoogpartijen fractie Mulder, Lokaal Wassenaar, Groen Links en de PvdA.

Gezien hun prestaties in de huidige raadsperiode en mede gezien het landelijke beleid (Coronacrisis, stikstof en PFAS et cetera) alsmede de weinig imponerende kandidatenlijst die gevuld is met kandidaten die de afgelopen periode nog geen deuk in een pakje boter wisten te slaan en kandidaten die of onbekend zijn of slechts wat “fossielen” die als lijstduwer fungeren zal de VVD terugvallen maar 4 zetels.

CDA nu 2 zetels

Voor coalitiepartner CDA geldt feitelijk hetzelfde als bij de VVD. 

Geplaagd door een weinig succesvolle raadsperiodes met de afgelopen periode ook nog een ruzie waardoor een fractielid uit de fractie gezet werd (en zijn zetel behield) heeft ook het CDA bij deze verkiezingen een weinig imponerende lijst. Bij de huidige raadsperiode waren zij zelfs door tussentijds vertrekkende leden door hun kandidatenlijst heen en konden een opengevallen plaats meer opvullen. Bij de huidige lijst hebben zij veel oudgedienden die onder geen beding hun positie zullen innemen mochten zij gekozen worden. Een stem op het CDA zou alleen al om die reden een verloren stem zijn. Het CDA mag blij zijn als zij 2 zetels weten te handhaven. Het CDA heeft het zowel landelijk als lokaal niet makkelijk. De CDA kandidatenlijst kenmerk zich door veel zogeheten lijstduwers. Dat zijn mensen die wel op de lijst staan, maar eigenlijk niet gekozen willen worden. Een soort reclame campagne op de kieslijst dus maar nauwelijks erg serieus te noemen. De verwachting is dat het CDA zal blijven steken op 2 zetels.

Lokaal Wassenaar! ; Nu 3 zetels. 

Lokaal Wassenaar! Is niet echt een stabiele partij of een blijvertje. 

Zij hebben roerige tijden achter de rug. WWW heeft te maken gehad met (en heeft last van) de rel rond de VVD wethouder Henk de Greef over wiens gedrag raadsvragen zijn gesteld. Ook de afsplitsing van Hart van Wassenaar uit WWW maakte het voor WWW moeilijk. Zo hadden zij daarna te maken met nog een afsplitsing waaruit Passie voor Wassenaar ontstond. Lokaal Wassenaar! Heeft zich de afgelopen jaren als WWW en Passie voor Wassenaar geprofileerd als protestpartij. Uiteindelijk komt Lokaal Wassenaar! weer voort uit een fusie van WWW en de eerder afgesplitste PvW al hadden zij zich sindsdien volstrekt anders ontwikkeld.

Het begint een saai liedje te worden. Het kleurloze coalitie lid Lokaal Wassenaar! Heeft weinig anders laten zien dan braaf de VVD als leider te volgen. Hun bevlogenheid is na meerdere pogingen (WWW, HvW en PassievoorWassenaar) een beetje doodgebloed. Ook hun kandidatenlijst is weinig imponerend. Ze kunnen zich in de handen klappen als zij 3 zetels weten te behouden maar terugval naar 2 zetels is zeker ook mogelijk.

D66 heeft de roerige tijden eindelijk een beetje achter zich gelaten. Het gerommel op landelijk niveau zal hen geen wind in de zeilen bezorgen. De verwachting voor D66 is een gelijkblijvend aantal zetels, 1 echter zetel en een restzetel, 2 dus. D66 nu 2 zetels

Jarenlang coalitiepartner D66 is wel de minst succesvolle van de 4. In de afgelopen periode kwam D66 net aan een 2^e zetel door de restzetelregeling. In de afgelopen 3 raadsperiodes is er nog geen enkele wethouder geweest die niet tussentijd aftrad en vervangen moest worden. Gevolg enorme wachtgeldregelingen en (dubbele) pensioenvoorzieningen. Ook landelijk hebben zij niet de winst mee. Zij mogen blij zijn als zij 1 zetel weten te behouden.

PvdA ; nu 1 (rest)zetel 

Met Jan van Noort die zijn laatste raadsperiode uitzat . Pvda had ooit een lijstverbinding met Groen Links en zij traden geregeld voor elkaar op. Weinig kleur. Als je politieke carrière wil maken dan moet je niet voor de Pvda in Wassenaar de politiek in. PvdA mag van geluk spreken als zij hun ene zetel weten te behouden.

Groen Links. In Aart van Sloten heeft Groen Links een goede opvolger. Goede prater, die betrouwbaar overkwam. Groen Links zal vermoedelijk weer op 1 zetel uitkomen.

Democratische Liberalen Wassenaar (DLW); 

De oudste lokale partij van Wassenaar. Lijsttrekker Paulides zit al sinds 2010 in de raad en is fractievoorzitter van DLW. Als partij doet DLW voor de 3^e keer mee en is de oudste en meest stabiele lokale partij. Als raadslid heeft Paulides 12 jaar ervaring . Paulides waarschuwde voor de vele kosten bij gemeenschappelijke regelingen en wilde referenda invoeren bij belangrijke beslissingen zoals de ambtelijke samenwerking. Hiervoor kreeg hij steun van 2100 Wassenaarders. De overige partijen wilden er niet op ingaan. Na de val van het College in 2013 ondersteunde DLW de coalitie. Zo werd er een zakencollege gevormd dat orde op zaken stelde en veel de verborgen financiële ellende boven water haalde. In 2014 behaalde DLW 2 zetels. Op de lijst oude bekenden (Ben Paulides, Roland Pluut en Ronald Zoutendijk) en enthousiaste nieuwelingen

DLW heeft een lijst met 17 kandidaten uit allerlei groepen, vakgebieden, van alle leeftijden. DLW mikt op 3 a 4 zetels en mogelijk een 5^e restzetel.

Hart Voor Wassenaar; HvW is een afsplitsing van WWW en indirect dus weer een afsplitsing van de VVD. Ook op de valreep in 2014 opgericht als partij (net als PvW) en ingeschreven voor de verkiezingen. De partij is ooit ontstaan na een interne geschil tussen bestuur en fractie van WWW. opvallend is dat de 2 commissieleden van de lijst zijn verdwenen en dat er alleen onervaren nieuwkomers op de lijst staan. Voor HvW zijn 2 zetels mogelijk slepen zij weer een 3^e (rest)zetel binnen.

Welke combinaties zijn mogelijk? 

Uitgesloten lijkt oude wijn in nieuwe zakken, namelijk de volgende coalities VVD/CDA/D66 zonder andere partijen.

Het is duidelijk dat met de waarschijnlijke verkiezingsresultaten VVD , CDA en D66 samen de macht niet kunnen behouden. Daarvoor is het beleid te zwak geweest en krijgen zij te weinig zetels.

Een nieuwe coalitie van VVD met alleen de huidige oppositie partijen ligt zou een verfrissing zijn, maar ligt niet als eerste verkenning voor de hand.

Conclusies voor de strategische Kiezer:

Kiezen voor VVD, D66, CDA en Lokaal Wassenaar! herbergt het risico in zich daarmee een continueren van het huidige college te kiezen. Een college dat garant heeft gestaan voor structurele kostenverhoging en veel geruzie op kosten van de belastingbetaler. En bovendien op last van Den Haag beleid uitstippelt dat tot meer sluipverkeer in Wassenaar leidt.
Uit ons onderzoek blijkt dat de Wassenaarse burgers deze verspilling en het geruzie meer dan zat zijn.

De strategische kiezer zal zich dus van deze vier partijen afwenden. Blijven over PvdA / GroenLinks, en de lokale partijen HvW en DLW (Lijst 5).

De kiezer die kiest voor verandering ziet de keuze dus beperkt tot twee afdelingen van landelijke partijen (PvdA en Groen Links), die echter ook een sterk accent hebben op hun landelijke agenda, en minder met de lokale noden van Wassenaar. Zowel PvdA als GroenLinks zullen een marginale bijdrage kunnen leveren.

Blijven over DLW en HvW, beide lokale partijen, maar ook verschillend. HvW stemde in met de aanvang voor het besluit de N44 te versmallen naar 2 * 1-baan, met daardoor extra sluipverkeer door Wassenaar. DLW stemde tegen het versmallen en voor het voorkomen van sluipverkeer. DLW (Lijst 5) wil de N44 ondertunnelen, en sluipverkeer voorkomen.

Kies wijs. En er gloort er hoop op een betere toekomst voor Wassenaar, na de verkiezingen.